شکفته شدن گل اچينوپسيس

مقدار کرم ایزنیا فتیدا برای تولید ورمی کمپوست

برای یک متر مکعب کود دامی که قرار است به کود ورمی کمپوست تبدیل شود چه مقدار کرم نیاز است؟

اگر با دیگر تولید کننده کنندگان و یا مشاوران تماس بگیرید اعداد و ارقام متفاوتی را خواهید شنید که از ۲ کیلو به ازای هر متر مکعب شروع می شود تا حتی ۱۵ کیلو!!!

اما عدد درست کدام است؟

در این جا یک موضوع خیلی مهم مطرح می شود و آن هم این سوال که می خواهید طول دوره ی تولید شما چقدر باشد.بر اساس طول دوره است که میزان کرم تزریقی مشخص می شود.در جدول زیر مقدار درست کرم تزریقی برای هر متر مکعب کود مشخص شده(معمولا هر کامیون تک(۶ چرخ)شامل ۹ الی ۱۰ متر مکعب کود دامی است)

مقدار کرم لازم برای هر متر مکعب کود دامی در تابستان یا مناطق گرمسیر

مقدار کرم لازم برای یک متر مکعب کود دامی	طول دوره
۱۵ کیلو کرم بالغ	۱ ماهه
۶ کیلو کرم بالغ	۲ماهه
۳٫۵ کیلو کرم بالغ	۳ماهه
۲ کیلو کرم بالغ	۴ ماهه

 مقدار کرم لازم برای هر متر مکعب کود دامی در زمستان یا مناطق سردسیر

مقدار کرم لازم برای یک متر مکعب کود دامی	طول دوره
۲۰ کیلو کرم بالغ	۱ ماهه
۸ کیلو کرم بالغ	۲ماهه
۵ کیلو کرم بالغ	۳ماهه
۳ کیلو کرم بالغ	۴ ماهه

با توجه به جداول بالا چند نکته حائز اهمیت است:

۱-اصلا و به هیچ وجه دورهای ۱ ماهه ارزش اقتصادی ندارند

۲-مدنظر ما دوره ی ۴ ماهه است زیرا به ازای یک ماهه اضافه مقدار خیلی کمتری از کرم استفاده می شود که از نظر اقتصادی بسیار با صرفه است

۳- اگر زمان برای شما مهم است نهایتا از دوره های ۳ ماهه استفاده کنید زیرا همانطور که در جدول هم مشاهده می کنید دوره های ۲ ماهه و ۱ ماهه اصلا مقرون به صرفه نیستند

شوری و سدیمی بودن خاک‌ها و تغذیه گیاه

شوری و سدیمی بودن خاک‌ها و تغذیه گیاه

شوری و سدیمی بودن خاک یکی از مشکلات مهم خاک‌های مناطق خشک و نیمه خشک است. در این مناطق بدلیل کمبود بارندگی و اقلیم خشک، املاح در خاک تجمع پیدا می‌کنند و در نتیجه خاکهای شور حاصل می‌شود. این خاک محیط نامناسبی برای رشد و تولید بوده که هم کمیت محصول را پائین می‌آورد و هم کیفیت محصول را کاهش می‌دهد.

طبق آمار %۱۵ سطح کل کشور ما را خاکهای شور و چیزی حدود %۵۰ این خاکها قابل بهره‌برداری و آبیاری می‌باشند.

بطور کلی خاک‌های شور دارای مقدار زیادی املاح محلول هستند که این نمک زیاد مشکلاتی را برای گیاه بوجود می‌آورد.

شوری خاک چگونه تعیین می‌شود؟

شوری خاک را براساس پارامتری بنام EC، یا قابلیت هدایت الکتریکی مشخص می‌کنند. هدایت‌سنج الکتریکی، دستگاهی است که قابلیت هدایت الکتریکی محلول خاک را اندازه‌گیری می‌کند. خاک‌هایی که EC، آن‌ها بیشتر از ۴ ds/m باشد جزء خاکهای شور طبقه‌بندی می‌شوند.

حساسیت گیاهان به شوری خاک

گیاهان نسبت به شوری خاک حساسیت متفاوتی دارند و بعضی می‌توانند شوری را تحمل کنند که به آن‌ها اصطلاحاً گیاهان متحمل به شوری گفته می‌شود. بعضی دیگر نسبت به شوری خاک حساس هستند که جزء گیاهان حساس محسوب می‌شوند. گل‌ها و گیاهان زینتی جزء گیاهان حساس به شوری قلمداد می‌شوند.

- طبقه بندی نسبی گیاهان خاص به خاک های شور

مقاوم	مقاومت متوسط	حساس متوسط	حساس
جو (دانه ای) چمن برمودا (مرغ) گیلاس سیاه بوگاین ویلا سدر (قرمز) پنبه خرما نارون اقاقیا گوجه ناتال علف قلیایی نوتال بلوط (قرمز و سفید) زیتون کوخیای خوابیده علف رهایی رزماری رگوزا چمن شور گز علف گندمی تاج دار(صلیبی) علف کندمی فایروی علف گندمی بلند چاودار وحشی (التای) چاودار روسی بید	زبان گنجشک (سفید) صنوبر لرزان جو علوفه ای درخت غان (سیاه) چغندر معمولی کلم بروکسل چمن جارویی آکاسیا گاو دانه فستوکا بلند انجیر علف هاردینگ هانی ساکل هیدرانجا ارس کال اقاقیا (سیاه) نارنگی چمن علف باغ یولاف انار پریوت چاودار (علوفه) چمن چاودار (دایمی) گلرنگ ذرت خوشه ای (سورگوم) لوبیا روغنی کدو زوچینی علف سودان شبدر (سه پر-پنجه مرغی) کندم علف گندم غربی	اربورویت ارس افرای قرمز انگور بادام زمینی برنج ترب توت فرنگی تیموتی چمن دالاس خلر-ماش خیار ذرت سیب زمینی شیرین شبدر السیک شبدر بریسم شبدر شیرین شلغم شمشاد کاهو کدو کرفس کلم گل کلم معمولی گردوی آمریکایی لادینو قرمز لوبیا پهن نخود نیشکر ویبرنوم یونجه	بادام سیب زردآلو آزالیا راش لوبیا غان توت سیاه توت بویسن بور فورد هولی هویج کرفس درخت سگ تارون آمریکایی گریب فروت شوکران بامیه لارچ لیمو لیندن افرای شکری پیاز پرتقال هلو گلابی کاج (سرخ-سفید) آناناس گوجه سیب زمینی تمشک سوهانی گل سرخ یاسمن ستاره ای توت فرنگی گوجه فرنگی

اثرات شوری روی رشد گیاه

شوری خاک از چند طریق رشد گیاه را دچار محدودیت می‌کند:

۱- آب قابل استفاده گیاه را کاهش می‌دهد؛ به عبارت دیگر در خاک‌های شور، گیاهان زودتر دچار پژمردگی می‌شوند که این پدیده را اصطلاحاً خشکی فیزیولوژیکی می‌گویند. زیرا بدلیل شور بودن خاک، گیاهان نمی‌توانند آب درون خاک را جذب کنند.

۲- مسمومیت؛ بعضی از یونها به مقدار زیاد در خاکهای شور وجود دارند و بر اثر جذب زیادشان توسط گیاه، برای آن ایجاد مسمومیت می‌کنند که از مهمترین آن‌ها می توان کلر،سدیم و بر را نام برد.

۳- عدم تعادل تغذیه‌ای؛ در خاکهای شور بدلیل وجود زیاد بعضی از یونها تغذیه گیاه، دچار مشکل می‌شود. بعنوان مثال در یک خاک شور، بدلیل غلظت زیاد کلر در محلول خاک و جذب آن بوسیله‌ی گیاه، جذب نیترات و سولفات توسط گیاه کم می‌شود. در صورتیکه نیترات و سولفات از یون‌های بسیار ضروری در تغذیه گیاه هستند. یا بعنوان مثال، جذب زیاد سدیم توسط گیاه، باعث کاهش جذب پتاسیم می‌شود.

نوع دیگری از خاک‌های دارای املاح زیاد اصطلاحاً خاک‌های سدیمی گفته می‌شوند یعنی خاک‌هایی که درصد سدیم تبادلی آن‌ها زیاد است.

بطور کلی، ما خاکها را بر اساس سه پارامتر EC، PH، ESP و یا درصد سدیم تبادلی طبقه‌بندی می‌کنیم.

طبقه‌بندی خاک‌های متاثر از املاح براساس EC، ESP، PH

نوع خاک	EC (ds/m)	ESP	PH
شور	۴<	15<	8/5>
سدیمی	۴>	15<	8/5<
شور و سدیمی	۴>	15>	8/5<
مصنوعی	۴<	15<	8/5>

خاکهای شور، خاکهایی هستند که EC آن‌ها بزرگتر از ۴ و ESP یا درصد سدیم تبادلی شان بیشتر از ۱۵ و PH کمتر از ۵/ ۸ دارند.

خاکهای سدیمی EC کمتر از ۴ و ESP بیشتر از ۱۵ و PH بیشتر از ۸/۵ دارند.

اصلاح خاک‌های شور

راههای متفاوتی برای اصلاح خاکهای شور و سدیمی وجود دارد که به شرح ذیل است :

۱- اساس اصلاح خاکهای شور، آب‌شویی است. یعنی از طریق مصرف آب اضافی، نمکهای محلول را از خاک شست و شو می‌دهیم؛

۲- اما روش‌های دیگری هست که اثرات سوء شوری را کاهش می دهند که مدیریت بهره برداری از خاکهای شور گفته می‌شود. بعنوان مثال، در خاکهای شور باید دور آبیاری را کوتاهتر بگیریم به عبارت دیگر آبیاری زود به زود انجام شود تا غلظت املاح در خاک افزایش پیدا نکند؛

۳- همچنین در خاک‌های شور، باید از کودهایی استفاده بکنیم که اصطلاحاً ضریب شوری پائین‌تری داشته باشند یعنی کود خاک را شورتر نکند؛

۴- استفاده از مواد آلی در خاکهای شور؛

۵- استفاده از سیستم مناسب کشت و کار که اثرات شوری را کم کند؛

۶- تغییر روش آبیاری.

اصلاح خاک‌های سدیمی که ESPبالایی دارند با اصلاح خاک‌های شور متفاوت است، در این خاک ها باید یکسری مواد شیمیایی اصلاح کننده به خاک اضافه بکنیم. مهمترین و بهترین موادی را که می توان در خاک‌های کشور ایران استفاده کرد گچ یا گوگرد می‌باشد. گچ همان سولفات کلسیم است. به عبارت دیگر دارای عنصر کلسیم است. این کلسیم روی سطح ذرات خاک، جانشین سدیم می‌شود و سدیم را از سطح ذرات خارج کرده و وارد محلول خاک می‌کند و بعداً از طریق آب‌شویی، سدیم اضافی خارج می‌شود.

اما زمانی که گوگرد استفاده می‌کنیم گوگرد توسط یک باکتری بنام تیوباسیلوس دبو اکسیدانس در خاک اکسید می‌شود و تولید اسید سولفوریک می‌کند. اسید سولفوریک بر روی آهک خاک اثر کرده و تولید گچ می‌کند و گچی که بدین ترتیب تولید می‌شود کار اصلاح را انجام می‌دهد.

مقاومت گیاهان مختلف به درصد سدیم تبادلی خاک

مقاومت	مقدار Esp
بسیار حساس	۲-۱۰
حساس	۱۰-۲۰
نیمه مقاوم	۲۰-۴۰
مقاوم	۴۰-۶۰

کیفیت آب آبیاری و تغذیه گیاه

در مناطق خشک مثل شرایط کشور ما، آب‌های آبیاری معمولاً کیفیت نامطلوبی دارند. منظور از کیفیت آب، مطلوب بودن آن برای مصرف است. آب در مواردی از جمله کشاورزی، باغبانی، آشامیدن و صنعت مورد استفاده قرار می‌گیرد. لذا چنانچه آب برای باغبانی و پرورش گیاهان زینتی مناسب و مطلوب باشد دارای کیفیت مناسب است.

معیارهای ارزیابی کیفیت آب

- شوری یا مقدار املاح؛

- میزان نسبی سدیم؛

- غلظت کربنات و بی‌کربنات؛

- عناصر سمی؛

آب‌های آبیاری از چهار نقطه نظر مورد ارزیابی و بررسی قرار می‌گیرند.

شوری یا مقدار املاح

مقدار شوری و املاحی که در آب آبیاری وجود دارد اگر از یک حد مشخصی تجاوز بکند اصطلاحاً آب را شور می‌گویند. آب شور، باعث شورشدن خاک می‌شود.

میزان نسبی سدیم

سدیمی بودن آب یا میزان نسبی سدیم آب یا نسبت سدیم (Na) به کلسیم(Ca) و منیزیم(Mg) آب می‌باشد. چنانچه این نسبت بالا باشد آب را سدیمی می‌گویند آب سدیمی موجب سدیمی شدن خاک می‌شود.

مشکلات ناشی از خاکهای سدیمی

خاکهای سدیمی، معمولاً ساختمان نامناسب و تخریب شونده‌ای دارند. بنابراین مشکل تهویه ضعیف و تجمع آب در اثر آبیاری در این خاک‌ها وجود دارد و در نهایت محیط نامناسبی برای رشد گیاه ایجاد می‌کنند.

آب‌ها از نظر شوری به چهار گروه:
۱. C1
۲. C2
3. C3
4. C4
طبقه بندی می‌شوند. کلاس C1 ، آب‌هایی هستند که کمتر از ۲۵۰ میکرو موس بر سانتیمتر شور هستند، یا هدایت الکتریکی کمتر از ۲۵۰ میکروموس بر سانتیمتر دارند. کلاس C2 آب هایی هستند که شوری آنها بین ۲۵۰ الی ۷۵۰ میکروموس بر سانتی متر می باشد. کلاس C3 آب هایی هستند که EC آنها بین ۷۵۰ الی ۲۲۵۰ میکروموس بر سانتی متر می باشد. کلاس C4 شامل آن دسته از آب‌هایی است که بیش از ۲۲۵۰ میکروموس بر سانتیمتر شور هستند.

از نظر سدیمی بودن آب‌ها به چهار گروه:
۱٫ S1
2. S2
3. S3
4. S4
طبقه بندی می‌شوند. گروه S1 آب‌هایی هستند که نسبت جذب سدیم آن‌ها کمتر از ۱۰ است. گروه S2 آب هایی که نسبت جذب سدیم یا همان SAR در آنها بین ۱۰ الی ۱۸ می باشد. هر گروه از این آب ها محدودیت های خاصی دارند و نیازمند مدیریت خاصی برای آبیاری می‌باشند. پس شوری و سدیمی بودن دو معیار برای ارزیابی کیفیت آب‌هاست.

جدول طبقه بندی و مدیریت آب برای مصرف ( این قیاس خیلی برای کشور ما لحاظ و استفاده نمی شود چون ما الان با EC بیش از ۸ هم کشاورزی می کنیم)

کلاس آب	EC ds/m	نمک محلول p.p.m	جمع کاتیون ها mg/lit	B p.p.m	Cl mg/lit
خیلی خوب	۰٫۲۵>	160	20 >	0.33 >	1.25
خوب	۰٫۲۵ -۰٫۷۵	۱۶۰ – ۴۸۰	۲۰-۴۰	۰٫۳۳-۰٫۶۷	۱٫۲۵-۲٫۵
می توان مصرف نمود	۰٫۷۵ -۲	۴۸۰ – ۱۲۸۰	۴۰-۶۰	۰٫۶۷-۱	۲٫۵-۳٫۷۵
خیلی بالا	۲ -۳	۱۲۸۰ – ۱۹۲۰	۶۰-۸۰	۱-۱٫۲۵	۳٫۷۵-۵
غیرقابل مصرف	۳٫۰<	1920<	80<	1.25<	> 5

انواع ورمی کمپوست

• ورمی کمپوست گاوی یا گوسفندی
• ورمی کمپوست زباله شهری
• ورمی کمپوست خاک برگ
• ورمی کمپوست خانگی
• ورمی کمپوست ضایغات سیب زمینی
• ورمی کمپوست ضایعات برنج
• ورمی کمپوست ضایعات واحدهای تولیدی  کوچک (قارچ صدفی – گلاب گیری – گل زعفران)

برای مطالعه  ویژگی های هریک از ورمی کمپوست ها به ادامه مطلب مراجعه فرمایید

ورمی کمپوست گاوی یا گوسفندی:

ورمی کمپوست گاوی از کودهای حیوانی به دست می آید و در چند مرحله تولید می گردد. به دین صورت که کودهای تازه انباشته شده در کف اسطبل را در فضایی آزاد تلمبار می کنند و پس از گذشت ۴۰-۵۰ روز با زیر و رو کردن و مرطوب و نرم نمودن به صورت نیمه پوسیده در می آورند سپس آنها را در کرتی به ابعاد (۱*۵*۰٫۵) متر تا ارتفاع ۴۰ سانتی متری پر می نمایند. ( از ۲٫۵ متر مکعب حجم کرت ۲ متر مکعب آن را کود حیوانی گاوی یا گاوی و گوسفندی و یا گوسفندی با درصد آهک به صورت محلول ۵ در هزار جایگزین می کنیم) سپس به ازای هر متر مربع سطح کرت تعداد ۵۰۰ عدد کرم خاکی به وزن متوسط ۰٫۵ گرم در لایه ۱۵ سانتی متری بستر اضافه می کنیم و روی آن را با کود می پوشانیم. با توجه به اینکه دشمنان متعددی در کمین و شکار کرم ها هستند، سطح کرت را به وسیله گونی کنفی یا شاخ و برگ مناسب پوشش می دهیم و به مدت ۶۰-۷۰ روز با تامین رطوبت ۸۵%-۷۵% و آبیاری هر روزه در تابستان و یک هفته ای در فصول معتدل سال محصول آماده بهره برداری می باشد. جهت برداشت کود ورمی کمپوست و کرم خاکی یکی دو آبیاری انتهایی را قطع می نماییم و پس از کاهش رطوبت از الک ۳ میلی متری و یا به وسیله دستگاه مخصوص که استوانه ای با غربالهایی با درجه های مختلف می باشد عبور می دهیم و کرمها را به همراه کود ورمی کمپوست به دست آمده با رطوبت مجاز و بسته بندی استاندارد و بر چسب شناسایی و روش مصرف به بازارهای داخلی و خارجی عرضه می نماییم.

-ورمی کمپوست زباله شهرداری:

کمپوست زباله شهرداری که به وسیله زباله های شهرداری تبدیل و تولید می گردد، مشابه کود گاوی بوده و فقط از نظر محتوی بستر متفاوت است. کود گاوی با توجه به غنی بودن از نظر عناصر ماکرو بافت کودی، بستر فشرده ای نسبت به کمپوست زباله شهرداری تشکیل می دهد و تکثیر و تولید نوزادان فوق العاده زیاد بوده و رشد و بلوغ کرمها به تدریج صورت می گیرد و مهاجرت آنها به بستر جدید نیز به آرامی انجام می شود. در صورتی که در بستر کمپوست زباله شهرداری درست برعکس آنمی باشد و افزایش جمعیت تدریجی، رشد بالینی کرمها سریع، مهاجرت و تولید کود نیز سریع جواب می دهد.

-ورمی کمپوست خاک برگ:

خاک برگ یکی از بسترهای مواد آلی است که از شاخ و برگ درختان غیر مثمر که بیشتر در معرض آفتاب خشکیده اند بدست می آید. این کود از نظر درصد مواد غذایی فقیر و محیط آن تقریبا می باشد. این بستر با توجه به درصد بالای مواد لیگنین دار، دوره تغذیه کرمها را کوتاه نموده( دوره تغذیه برابر با زمان بلعیدن غذا تا هنگام دفع آن می باشد) و در نتیجه کود تولیدی نیز خیلی سریعتر به دست می آید. میزان افزایش جمعیت و رشد بالینی کرمها خیلی کم و کود تولیدی نیز کاملا سبک و مناسب خاکهای کاملا سنگین رسی تا رسی شنی است. در صورتی که با کود گاوی به نسبت برابر مخلوط گردد در اصلاح بافت خاک و تامین مواد غذایی مناسب است.

در تهیه شاخ و برگ درختان باید حتی الامکان سعی نمود که برگ های خشکیده کاج در آنها وجود نداشته باشد چون کرمها از آنها گریزانند. وجود شاخه های باریک در بستر به تهویه آن کمک می نماید.

آبیاری بستر باید به میزان کم و به فاصله زمانی کوتاه صورت بگیرد.

-ورمی کمپوست خانگی:

تولید ورمی کمپوست خانگی معمولا به دو طریق انجام میگیرد:

۱- در فضای باز مثل باغچه منزل

۲- در محفظه هائی مثل سطل آشپزخانه

۱- پرورش کرم در باغچه منزل:

در روش اول گودالی به مساحت تقریبی یک متر مربع و به عمق ۳۰-۴۰ سانتی متر در باغچه حیاط حفر می نماییم و پس از پوشش روی آن را با پارچه نخی یا گونی کنفی ، روی آن مقدار ۸-۱۰ کیلو گرم کود گاوی نیمه پوسیده می ریزیم و به وسیله کاغذهای شیار شده نواری شکل مچاله شده، یک لایه جهت تهویه ایجاد و با مرطوب کردن و فشردگی لازم روی آنها، پس مانده آشپزخانه که می تواند پودر استخوان ، حبوبات و غلات پخته شده وله شده و یا پوست تخم مرغ خرد شده باشد به میزان سه برابر وزن کرمها اضافه می نمائیم.

سپس روی آنها یک لایه کاغذ اضافه، روی کاغذها یک لایه کود ورمی کمپوست به همراه ۵۰۰ عدد کرم خاکی اضافه و روی آن را یک لایه پوست میوه شامل پوست نازک و خرد شده سیب درختی و به میزان کم پوست موز ریز، ریز شده اضافه می نماییم. از پوست مرکبات خیلی کم استفاده گردد زیرا کرمها از آنها گریزانند. مجددا با اضافه نمودن لایه ای از کاغذ های باطله یک لایه نازک خاک باغچه نیز روی آن اضافه و سطح آن را با ایجاد پوشش مناسب از گزند نور خورشید-سرما-پرندگان و طیور خانگی محافظت می نمائیم. پس از سه ماه آبیاری مداوم و تامین حرارت محصول آماده برداشت می گردد.

۲- استفاده از سطل آشپزخانه:

در روش سطل آشپزخانه به جای پارچه نخی از سطل مخصوص و خاک اره درشت و ریز استفاده می گردد. برای این کار سطل مخصوص را با ایجاد سوراخی در کف آن برای خروج زه آبهای اضافی و همچنین چند سوراخ دریچه بالایی جهت تهویه ایجاد می نماییم و یک لایه خاک اره به عمق ۵ سانتی متر در آن می ریزیم سپس به ارتفاع ۳ سانتی متری خاک اره ریز ، روی آن را یک لایه کود گاوی نیمه پوسیده مناسب و مجددا یک لایه کاغذ و یک لایه غذای پس مانده آشپزخانه و روی آنها کاغذ ریخته و روی کاغذها یک لایه کود ورمی کمپوست به همراه ۱۰۰-۲۰۰ عدد کرم خاکی اضافه می نمائیم.مجددا روی آنها را یک لایه کاغذ و یک لایه پوست میوه خرد شده (پوست مرکبات از آنها جدا شده باشد) ریخته وبا قرار دادن یک لایه کاغذ، یک لایه خاک رس نیز روی آن می ریزیم و در این مدت با آبیاری مناسب و ایجاد حرارت مورد نیاز حداقل ۲٫۵-۳ ماه محصول آماده برداشت می باشد. برای جداسازی محصول کود و کرم با استفاده از الک ۳ میلی متری و کاهش رطوبت کود ورمی کمپوست مقوی به همراه کرم خاکی مورد انتظار قابل برداشت می باشد.

-ورمی کمپوست ضایعات سیب زمینی:

ضایعات سیب زمینی از جمله مواد آلی هستند که شرایط مناسبی برای رشد کرمهای خاکی دارند.این ضایعات هنگامی که با مقداری معین از مایع پس مانده های خط تولید کارخانه مخلوط گردند، شرایط رطوبتی مورد نیاز را فراهم می نماید و می توان بستری مناسب جهت رشد ماکروفون خاک مهیا نمود.

ضایعات مذکور شامل پوست سیب زمینی، باقی مانده غده های معدوم شده و مایع حاصل از زه آب خط تولید می باشد.در صورتی که به مواد آلی مذکور دسترسی نداشته باشیم با کاهش ارتفاع محیط و تنظیم حرارت محیط مناسبی برای رشد کرم ها مهیا می کنیم.

-ورمی کمپوست ضایعات برنج (پوسته شلتوک، پوشال برنج، سبوس برنج):

ضایعات برنج از آنجائی که از نظر ویتامین ها به خصوص ویتامین (بی) غنی می باشد، کود ورمی کمپوست تولید شده از آن نیز از ویتامین غنی است (از این کود جهت تقویت گیاهان زینتی استفاده می گردد). درصد خشبی بودن ضایعات برنج بالا می باشد لذا به تدریج پوسیده می گردند، در این گونه موارد، ضایعات مذکور را بیشتر به عنوان عامل هوادهی به صورت مخلوط با بسترهای دیگر استفاده می کنند (البته درصد مخلوط نباید بیشتر از ۵۰% باشد). از پوسته شلتوک می توان به جای خاک اره در سطل آشپزخانه استفاده کرد. ضایعات پوشال برنج در صورتیکه با ۶۰% کود گاوی نیمه پوسیده مخلوط گردد بستر مناسبی جهت پرورش کرمهای خاکی به خصوص در فضاهای بسته می باشد. از سبوس برنج نیز می توان در مخلوط با بسترهای دیگر استفاده نمود. از این ضایعات در مخلوط با خاک اره در سطل آشپزخانه نیز می توان استفاده کرد.

-ورمی کمپوست ضایعات واحدهای کوچک تولیدی (قارچ صدفی – گلاب گیری – گل زعفران)

با توجه به اینکه قبل از تهیه قالب ها و بسته های پلاستیکی تولید قارچ، محتوای آنها را از طریق آب جوش ضد عفونی می کنند، لذا کود به دست آمده از این ضایعات نیز ضد عفونی است و بهترین کود جهت گلخانه های حساس و ایزوله تولید نشاء گل های زینتی گران قیمت می باشد. درصد مواد غذایی مذکور با توجه به وجود اسپان های باقی مانده تولید قارچ و همچنین پوشال های کاملا پوسیده بالا محیط مناسب پرورش تولید کرم است.

یکی از مزایای مهم این روش تولید کود، شرایط محیطی کاملا مساعد کارگاه ها است که عینا جوابگوی نیازهای محیط زنده و رشدی کرمهای کودی می باشد. رطوبت ۷۵%-۸۵%، حرارت ۲۰-۳۰ درجه سانتی گراد، نور کم و غیر مستقیم و تهویه مناسب از عوامل مساعد رشد کرم خاکی می باشد، که اگر طی مدت ۴۵-۵۰ روز ادامه یابد قادر است شرایط ایده آل رشد و تکثیر و افزایش جمعیت سریع کرمها و تولید کود ورمی کمپوست درجه یک را نوید دهد. این مدت زمان را می توان با مدت زمان استراحت کارگاه تنظیم و از باقی مانده و دور ریز محصولات جانبی کارگاه، موادی با ارزش و با کیفیت عالی به بازار عرضه نمود. ضایعات کارگاه های تولیدی گلاب گیری و تولید زعفران نیز می توانند بسترهای مناسبی جهت تولید و پرورش کرم خاکی باشند که می توان با بسترهای دیگر مخلوط نموده و مورد استفاده قرار داد.

-چای کمپوست (کود آلی در محلول پاشی گیاهان) :

فرآورده ای دیگر از کود ورمی کمپوست چای کمپوست است که در مواقع مورد نیاز در محصولات مختلف به صورت محلول پاشی استفاده می گردد. برای این کار مقدار ۵۰ لیتر آب را در ظرفی که در حال گردش است می ریزیم و تعداد ۵ کیسه ۱۰۰ گرمی کود ورمی کمپوست را به مدت ۲۱ روز در آن آویزان می نمائیم. محلول به دست آمده چای کمپوست است که به صورت محلول مایع رقیق شده به وسیله تانکرهای مخصوص حمل و با استفاده از دستگاههای محلول پاشی روی گیاهان پاشیده می شود. از شیره خارج شده از بستر های در حال فعالیت کرم های خاکی می توانیم به صورت محلول در آب در تغذیه گیاهان و گل های زینتی نیز استفاده کنیم.

باغچه فوری

گلدان‌ها و تاقچهٔ جلوی پنجره وابستگی خاصی به یکدیگر دارند و یک تاقچه با گلدان های زیبا و رنگارنگ کامل تر خواهد بود، اما همه می دانیم پرورش گلدان هایی از گل رنگارنگ کاری سخت و زمان بر می‌باشد. برای داشتن گلدان‌های پر گل می‌توانید قبل از مهمانی یا مناسبت‌های ویژه با تهیه چند شاخه گل و برگ پنجره‌هایتان را تزیین کنید.

بهتر است از گلدان‌های طبیعی مانند آنچه در عکس مشاهده می‌کنید، استفاده کنید. در این صورت لیوانی با دهانه مناسب در داخل گلدان قرار دهید، داخل لیوان آب بریزید و شاخه‌های گل‌ درون آن را مرتب کنید. هنگام بریدن ساقه‌ گل‌ها، آن‌ها را هم اندازه کوتاه کنید و طوری در گلدان بگذارید که نزدیک به هم و در لبهٔ گلدان قرار گیرند تا پر و متراکم به نظر آیند. گذاشتن چند گلدان تزیین شده کنار هم زیبایی کار شما را تکمیل می‌کند.

• 
  

چرخه ی نیتروژن

چرخه ی نیتروژن : این چرخه از سری فرآیندهایی تشکیل شده است که گاز نیتروژن را به مواد ارگانیک تبدیل کرده و سپس آنها را به چرخه ی نیتروژن در طبیعت باز می گرداند.

این یک چرخه ممتد می باشد که بوسیله تجزیه کنندگان و باکتری های نیتروژن بقا می یابد.

تثبیت نیتروژن

1.تثبیت اتمسفری: به طور خودبه خودی و در هنگام رعدوبرق

2.تثبیت صنعتی: توسط فرآیند هابر

3.تثبیت زیستی: باکتری های تثبیت کننده نیتروژن

تثبیت زیستی

تبدیل گازنیتروژن به آمونیاک بسیار انرژی گیراست وبه مخلوطی از آنزیم ها جهت تجزیه ی پیوند های نیتروژن نیاز دارد تا با هیدروژن ترکیب شود. پس از انجام این فرآیند، نیتروژن تثبیت شده توسط باکتری های تثبیت کننده ی نیتروژن در اختیار گیاهان قرار می گیرد. یکی از باکتری های معروف در تثبیت نیتروژن رایزوبیوم می باشد.

رایزوبیوم

در حدود 90 درصد لگوم ها به کمک خانواده ی رایزوبیاسه قادربه تثبیت نیتروژن می باشد. از جنس های مهم این خانواده می توان:

Azorhizobium

Bradyrhizobium

Rhizoium :R.trifolii, R.meliloti, R.leguminosarum

Sinorhizobium

را نام برد. که در این میان رایزوبیوم بهترین جنس شناخته شده در تثبیت نیتروژن می باشد. این باکتری هوازی و گرم منفی بر روی ریشه ی گیاهان لگومینوز اثر می گذارد و منجر به ایجاد اشکال توده ای یا گره بر روی آنها می شود. سیستم آنزیمی باکتری منبع پایداری از نیتروژن تثبیت شده را برای گیاه فراهم می کند و در عوض مواد غذایی و انرژی گیاه در اختیار باکتری قرار می گیرند. این باکتری در خاک ساپروفیت، میله ای و بدون خمیدگی می باشد اما در گره های ریشه باکتری تکثیر می یابد و تبدیل به باکتروئوید می شودکه اغلب چماقی،ایکس، وای و یا ستاره ای می باشد.

تشکیل گره های ریشه

گروهی از ژنها در باکتری جنبه های مختلف فرآیند گره زایی را کنترل می کنند و هر نژاد می تواند گونه های به خصوصی از لگوم ها را آلوده کند. برخی از مواد شیمیایی ترشح شده توسط سلول های ریشه به درون خاک موجب تکثیر باکتری در اطراف ریشه می گردند. در حقیقت واکنش بین ترکیبات اصلی موجود در دیواره ی سلول های باکتری و سطح ریشه عامل تشخیص صحیح میزبان و پیوستن به ریشه های مویین می باشد.

ترشح فلاونوید ها توسط سلول های ریشه ژنهای گره را در باکتری فعال می کند و موجب ترشح عوامل گره زایی توسط باکتری می شود. تمامی فرآیند گره زایی توسط ارتباطات شیمیایی بسیار پیچیده بین گیاه و باکتری کنترل می شود. در یک محدوده ای از ریشه های مویین باکتری عوامل گره را ترشح می کند. این عمل ریشه های مویین را وادار به تغییر شکل می کند. سپس باکتری با ترشح آنزیم و هضم دیواره ی سلولی ریشه از طریق راس ریشه های مویین یعنی در جایی که رشته ی آلودگی تولید می گردد وارد گیاه می شود.

این رشته ها که توسط گیاه و در پاسخ به آلودگی تولید می شوند در طول ریشه های مویین رشد می کنند و به دیگرسلول های ریشه که در انشعابات مجاور رشته ی آلودگی قرار دارند نفوذ می کنند. باکتری ها در میان شبکه ای از رشته ها توسعه می یابند و با تولید مداوم عوامل گره زایی سلول های کورتکس را وادار به ازدیاد می کنند و سرانجام گره ها تشکیل می شوند. هر گره شامل هزاران باکتری می باشد که بیشتر آنها شکل غیر منظمی دارند و باکتروئوید نامیده می شوند. قسمت هایی از غشای سلولی گیاه باکتروئوید ها را احاطه می کنند. این ساختمان ها سیمبیوزوم نامیده می شوند که ممکن است حاوی چند باکتروئوید یا تنها یک باکتروئوید در جایی که نیتروژن تثبیت می شود، می باشند.

نیتروژناز و لگوموگلوبین

آنزیم نیتروژناز در ارگانیسم های تثبیت کننده ی نیتروژن گاز نیتروژن را به آمونیاک تبدیل می کند. در لگوم ها این عمل تنها در باکتروئوید ها اتفاق می افتد و واکنش نیاز به هیدروژن و انرژی دارد. مجموعه ی نیتروژناز به اکسیژن حساس می باشد و زمانی که در معرض آن قرار گیرد غیر فعال می شود. برای غلبه بر این مشکل رایزوبیوم سطح اکسیژن در گره ها را با لگوموگلوبین کنترل می کند. این پروتئین های آهن دار قرمز که در میان باکتروئوید ها یافت شده اند وظیفه ایی همانند هموگلوبین یعنی اتصال به اکسیژن دارند. اینها اکسیژن کافی برای وظائف متابولیک باکتروئوید را فراهم می کنند اما از تراکم اکسیژن آزاد که فعالیت نیتروژناز را تحدید می کند، جلوگیری می کنند.

گره ها

گره های فعال بزرگ، سخت و صورتی متمایل به قرمز می باشند که این رنگ ناشی از حضور مقدار فراوانی لگوموگلوبین در آنها است. وقتی گره ها جوان هستند و هنوز نیتروژن را تثبیت نمی کنند سفید می باشند ویا درونشان خاکستری است. گره های غیر فعال متمایل به سفید، نرم و کوچکترند.

لگوم ها، تثبیت نیتروژن و اهمیت آن در کشاورزی

علاوه بر مصارف غذایی و... لگوم ها به خوبی در خاک های فقیر رشد می کنند و پس از برداشت محصول، ریشه های آنها در خاک تجزیه و ترکیبات نیتروژن ارگانیک را جهت کمک به رشد گیاهان بعدی آزاد می کنند. کشاورزان از فواید این کود های طبیعی در تناوب استفاده می کنند. استفاده از این کودها به جای کودهای مصنوعی از بروز بسیاری مشکلات همانند : تراکم مواد شیمیایی در آب رودخانه و دریاچه ها، ایجاد باران های اسیدی، رشد بیش از اندازه ی محصولات غیر زراعی در زمین های کشاورزی و... جلوگیری می کند.

طرح های پژوهشی

1.توسعه ی مقدار نیتروژن قابل دسترس برای گیاهان از طریق تولید کودهای بیولوژیک

2.مایه زنی دانه ی لگوم ها با محیط کشت های خالص رایزوبیوم

3.توسعه ی توانمندی نژادهای کارآمد رایزوبیوم جهت رقابت با نژادهای ناکارآمد خاک

4.انتقال ژنهای دخیل در تثبیت نیتروژن از باکتری به گیاه

کود بیولوژیک رایزوبیومی و مراحل تولید آن

جداسازی و شناسایی باکتری

1.جداکردن ریشه گیاهان لگومینوز

2.شستشوی ریشه ها با آب

3.جداکردن گره های سالم و صورتی

4.ضدعفونی سطحی با کلرید جیوه 1 درصد

5.قرار دادن گره ها در اتانول 70 درصد به مدت 60-30 ثانیه

6.شستشو(چندین مرتبه)با آب استریل

7.خردکردن گره ها در آب استریل

8.استریک سوسپانسیون حاصل بر روی محیط کشت عصاره ی مخمر و آگارمانیتول به همراه کنگو رد

دوره ی نهفتگی در دمای 30-28 درجه سانتی گراد حدود 10-3 روز طول می کشد. کلونی باکتری به طور معمول سفید، مات، درخشان، برآمده با حاشیه ی یکنواخت می باشد. بهترین راه جهت تشخیص و برآورد کیفیت رایزوبیوم آزمایش رفتار عفونت زایی و مشاهده ی گره ها می باشد. توسط این روش نژاد کارآمد برای هر گیاه به خصوص انتخاب می گردد.

کشت رایزوبیوم

تولید ماده ی تلقیحی توسط یک محیط کشت عصاره ی مخمر به همراه نمک های معدنی و مانیتول شروع می شود. این محیط کشت مایع یه عنوان کشت شروع کننده برای تولید حجم زیادتری از مایه تلقیح در فرمنتور استفاده می گردد و حجم آن بایستی یک درصد حجم محیط مایع فرمنتور باشد

حاملین ماده ی تلقیحی

مشخصات حامل خوب عبارت است از:

غیر سمی بودن برای رایزوبیوم

ظرفیت مناسب جذب رطوبت

سهولت در استفاده

قابلیت استریل شدن

قابلیت دسترسی به میزان کافی

ارزان بودن

اتصال خوب با دانه

بافری مناسبpHظرفیت

بیشترین استفاده و بهترین نتایج مربوط به حامل پیت می باشد. اما از موادی مانند: ذغال سنگ، ذغال چوب و ورمیکولیت و...نیز می توان استفاده کرد.علاوه بر انتخاب نوع حامل باید به اثرات متقابل هر حامل با هر نژاد باکتری توجه شود و در نهایت حامل را با کربنات کلسیم غیر محلول خنثی کرد.

پیت به دو صورت استفاده می شود:

پیت استریل که توسط پرتو گاما استریل و در بسته های نازک پلی اتیلن و یا توسط اتوکلاو که در بسته های نازک پلی پروپیلن بسته بندی می شود و پیت غیر استریل که پس از عبور از یک استوانه ی دوار با ورودی هوای گرم 65 و خروجی 12۱ درجه سانتی گراد جمع آوری می شود.

پیت با اندازه ی ذره ی 40-10 میکرو متر برای پوشش دانه و با اندازه ی ذره ی 1500-500 میکرومتر جهت تولید مایه تلقیحی افزودنی به خاک تولید می گردد.

افزودن محیط کشت مایع به حامل ها

محیط کشت رایزوبیومی مایع، رقیق و استریل با حامل غیر استریل ترکیب می گردد و یا در مورد حامل استریل توسط یک تزریق ضدعفونی شده و با یک سرنگ موتوری به درون بسته ی حامل تزریق می شود. مایه تلقیح با حامل استریل معمولا کیفیت و ماندگاری بیشتری نسبت به نوع غیر استریل دارد. پس از دو هفته عمل آوری اینوکولنت ها را در دمای 4 درجه سانتی گراد(بسته به نژاد باکتری) و دور از تابش مستقیم انبار می کنند.

کنترل کیفیت

در تمامی مراحل تولید خلوص باکتری و محیط آن با روش های متفاوت(گرم، روش های سرولوژیک و...) آزمایش می گردد. معمولا پیش از عرضه ی محصول نیز از مواد تولیدی نمونه گیری شده و کیفیتشان مورد بررسی قرار می گیرد. اینوکولنت باید دارای تاریخ انقضاء باشد و مطابق با استاندارد های کیفی تولید شود.

تلقیح خاک و بذور

در ساده ترین شکل ماده ی تولیدی با آب مخلوط و به بذور اضافه می گردد. بهترین نتیجه زمانی حاصل می گردد که اینوکولنت با یک چسب غیر سمی برای رایزوبیوم(صمغ عربی، متیل اتیل سلولز، روغن های گیاهی و...) به صورت پوشش روی دانه ها قرار گیرد. برخی اینکولنت ها نیز جهت استفاده در خاک تولید می گردند مانند اینوکولنت های تزریقی یا گرانوله.

عوامل موثر بر جمعیت رایزوبیو

اسیدیته

دما

خشکی

رقابت

استرس گیاهی

اندازه گیری نیترات خاک به روش صحرایی

برای تمام عناصر فرم قابل جذب آنرا اندازه می گیریم ولی متاسفانه این امر به دو دلیل برای ازت مشکل است :

1 – 98 % ازت خاک ازت الی و غیر قابل جذب برای گیاهان است و باید توسط میکروارگانیسم ها پوسیده شود .و تنها 2 % به فرم معدنی و قابل جذب است .

2 -  یکی از فرم های قابل جذب نیترات است که ابشویی و خارج می شود و چون پویایی آن در خاک زیاد است اندازه گیری آن و ارتباط مقدار نیترات و ازت جذب گیاه مشکل است .

 
لذا معمولا ً ازت کا را در خاک اندازه میگیرند اما در خاک هایی که کود شیمیایی مصرف می شود (غیر طبیعی) مقدار ازت معدنی (آمونیوم و نیترات ) قابل ملاحظه است . مخصوصا ً در لایه های عمقی به همین دلیل برای تخمین سریع حاصلخیزی خاک و تعیین وضعیت ازت خاک از روش اندازه گیری نیترات ، پایه بوته گیاه استفاده می کنند . برای این منظور از پای بوته های گیاه کاشته شده که قبلاً کودی در ان مزرعه استفاده نشده است .نمونه تعیین و نیتراتش را می سنجیم چنانکه مقدار نیترات در اثر مصرف کود های شیمیایی قبل به اندازه کافی باشد دیگر کودی مصرف نمی کنیم و اگر کافی نبود اقدام به کوپاشی می کنیم .

مطالعات انجام شده نشان می دهد که هر گاه میزان ازت به شکل نیترات N-NO3حدود 300 ppm باشد احتمال پاسخ گیاه به کود های نیتروژنه کم بوده و نیازی به مصرف کود های نیتروژنه نیست و هرگاه میزان نیترات خاک از این مقدار کمتر بشود اقدام به کود پاشی خواهد شد .

چون امونیوم به نیترات اکسید می شود ما محصول نهایی یعنی نیترات را می گیریم این روش مرسوم شده یعنی اول کود نمی دهند بعد از کاشت گیاه و سنجش خاک در صورت نیاز کود اضفه می کنند .در این روش نیترات به یک ماده رنگی تبدیل می شود (روش رنگ سنجی) و از روی شدت رنگ ایجاد شده به میزان نیترات در نمونه پی می بریم و شدت رنگ ایجاد شده با نمونه های رنگی مشابه که دارای نیترات مشخص هستند مقایسه نموده و غلظت نیترات را در نمونه خاک تعیین می کنیم . برای عصاره گیری نیترات ا زنمونه خاکاز آب مقطر استفاده می کنیم چون نیترات ها دارای بار منفی هستند

آبیاری بارانی

آبیاری به معنی پخش آب روی زمین جهت نفوذ در خاک برای استفاده گیاه و تولید محصول می‌باشد.

آبیاری و مدیریت آب در مزرعه در عین سادگی هنوز هم از پیچیده‌ترین و به عبارتی از مشکل‌ترین عملیات کشاورزی به شمار می‌رود.

بسیاری از متخصصان کشاورزی آبیاری را یک هنر می‌دانند تا علم ، و برخی آن را یک فن قلمداد می‌کنند. 
مزایای آبیاری بارانی 
•   امکان استفاده در زمنیهای پر شیب. 
•   توزیع یکنواخت آب آبیاری در تمام نقاط مزرعه. 
•   کمک به رشد بهتر گیاهان با لطیف کردن محیط اطراف گیاهان. 
معایب آبیاری بارانی 
•   سموم آفت کش و قارچ کش را از روی برگها می‌شوید. 
•   تاثیر نامطلوب باد در توزیع یکنواخت آب در این نوع از روشهای آبیاری. 
•   هزینه سرمایه گذاری اولیه نسبتا زیاد. 

انواع روشهای آبیاری بارانی 
یکی از روشهای آبیاری است که آب را توسط آب پاشها به صورت قطرات ریز باران در آورده و در سطح زمین پخش می‌نمایند و رطوبت مورد نیاز گیاه تامین می‌شود. روشهای آبیاری بارانی بر اساس نوع حرکت بال آبیاری به چهار دسته تقسیم می‌شوند: سیستم‌های آبیاری بارانی ثابت ، سیتم‌های بارانی نیمه ثابت ، آبیاری بارانی با جابجایی متناوب ، آبیاری بارانی با جابجایی مداوم. 

آبیاری بارانی ثابت 
در این روش ، به تعداد کافی بال آبیاری و آبپاش وجود دارد بطوریکه احتیاجی به جابجایی بالهای آبیاری و آبپاشها در طول فصل زراعی نمی‌باشد. در سیستم‌های ثابت ممکن است بالهای آبیاری به صورت ثابت در زیر زمین کار گذاشته شود یا این بالها در ابتدای فصل رشد روی زمین چیده شود و در انتهای فصل رشد جمع شوند. 

آبیاری بارانی نیمه ثابت 
در این روش ، بالهای آبیاری زیرزمین قرار می‌گیرند و پس از هر آبیاری فقط آبپاشها برروی بال آبیاری جابجا می‌شوند. این کار توسط شیرهای خودکاری که روی بالهای آبیاری نصب شده صورت می‌گیرد. 

آبیاری بارانی با جابجایی متناوب 
در این روش ، بال آبیاری در حالیکه آب پاشها روی بال آبیاری ثابت می‌باشند، پس از انجام هر آبیاری جابجا شده و به محل اسقرار بعدی منتقل می‌شوند. پس از هر آبیاری ، بال آبیاری از لوله اصلی جدا شده و به محل بعدی منتقل می‌شود. براساس روش انتقال بال آبیاری سیستم‌های آبیاری بارانی با جابجایی متناوب به سه دسته تقسیم می‌شوند. 

سیستم آبیاری بارانی جابجایی با دست 
در این روش ، لوله‌های اصلی در طول فصل آبیاری ثابت بوده ولی بالهای آبیاری پس از هر آبیاری به همراه آب پاشهای نصب شده روی آنها توسط دست جابجا می‌شوند.

سیستم آبیاری بارانی قطره‌ای کوچک 
در این روش ، بال آبیاری شامل لوله‌هایی است که به دور قرقره‌ای پیچیده شده و در فواصل معینی روی لوله اصلی نصب می‌شود. در انتهای هر یک از لوله‌ها ، آبپاشها توسط ارابه کوچک وصل شده‌اند، ‌این آبپاشها در ابتدای آبیاری به انتهای زمین کشیده می‌شوند بطوریکه در این زمان قرقره کاملا باز شده است. 
آبیاری بارانی آبفشان غلتان 
این نوع سیستم شبیه سیستم آبیاری بارانی جابجایی با دست است با این تفاوت که مجموعه یک بال آبیاری روی چرخهای فلزی سوار شده و کل این مجموعه دارای یک موتور بنزینی است. 

سیستم آبیاری بارانی با جابجایی مداوم 
در این روش بال آبیاری در موقع عمل آبیاری دارای یک حرکت مداوم و پیوسته است. این سیستم آبیاری شامل سه دسته سیستم آبیاری بارانی آبفشان دوار ، آبفشان خطی و آبفشان قرقره‌ای است. 

سیستم آبیاری بارانی آبفشان دوار 
در این روش ، بال آبیاری شامل یک سازه بزرگ فلزی است که توسط برجکهایی در ارتفاع بلندتر از گیاه قرار گرفته و حول نقطه مرکزی که در همان نقطه اتصال بال به لوله اصلی است دوران می‌کند. با توجه به نوع حرکت دورانی بال آبیاری ، آبیاری مزارع به صورت دایره‌ای شکل صورت می‌گیرد. 

سیستم آبیاری بارانی آبفشان خطی 
از لحاظ شکل ظاهری شبیه سیستم آبیاری بارانی آبفشان دوار است با این تفاوت که در این روش ، خط لوله اصلی در کنار زمین قرار گرفته و بال آبیاری در کنار آن حرکت رفت و برگشتی دارد. 

سیستم آبیاری بارانی آبفشان قرقره‌ای 
در این روش بال آبیاری شامل یک لوله است که از یک طرف به دور یک قرقره بزرگ پیچیده شده و از طرف دیگر به ارابه بزرگی که آبپاش روی آن قرار گرفته متصل می‌شود. برای شروع آبیاری ، معمولا قرقره و ارابه را به کنار زمین و جایی که شیر آب از لوله اصلی وجود دارد منتقل کرده و پس از اتصال قرقره به شیر آب ، ارابه را توسط تراکتور کشیده و به انتهای زمین انتقال می‌دهند.

در این حالت لوله از دور قرقره باز می‌شود. با برقرار شدن جریان لوله توسط موتور ، شیلنگ به دور قرقره جمع می‌شود و ارابه را به طرف قرقره می‌کشد با حرکت ارابه از انتهای زمین به طرف قرقره ، آبیاری یک نوار کامل از عرض زمین انجام می‌ گیرد.

اصلاح کننده های آب

اختلاط آب با گوگرد و چندین ماده شیمیایی می تواند در بهبود کیفیت آب بسیار مؤثر باشد و این مسئله به شرایط آب و خاک بستگی دارد.

کیفیت آب به نمک های موجود در آن (ECw)، نسبت جذب سدیم (SAR)، میزان یون های سمی موجود در آن بستگی دارد.

اصلاح کننده های گوگردی سرعت نفوذپذیری آب های سبک را افزایش داده و SAR آب را ثابت نگه داشته و یا بهبود می بخشند.

همچنین احتمالا به شستن خاک از یون های اضافی کمک می نماید. افزایشآمونیاک بدون آب، باعث افزایش pH آب شده و اصلاح کننده های گوگردی به طور مؤثری pH را پایین آورده و دسترسی کودهای ازته بکار رفته را بهبود می بخشند.

در انتخاب اصلاح کننده آب، تفاوت اصلاح کننده ها، واکنش های آن ها، و شرایط آب و خاک و سیستم آبیاری باید بررسی و در نظر گرفته شود تا اهداف مورد نظر انجام شود.

درست است که با بکار بردن مقدار زیادی از اصلاح کننده هایی مانند سولفوریک اسید، خاک های شور اصلاح شده و مواد غذایی موجود در خاک به راحتی در دسترس گیاه قرار می گیرند و لی معمولا این مقدار زیاد به علت خوردگی نهرهای بتونی و لوله های آبیاری، توصیه نمی شود.

به دلیل حلالیت کم ژیپسم و SO2، این ترکیبات نیز اصلاحات مورد نیاز را ایجاد نمی نمایند.

اصلاح کننده آب بیشتر باعث اصلاح آب و سطح خاک شده و تا اصلاح منطقه ریشه. بهبود ارتباط بین خاک- هوا- آب و افزایش عمق ریشه باعث بهبود راندمان جذب مواد غذایی و آب مورد استفاده می شود.

ژیپسم:

برای مدتی از ژیپسم برای اصلاح آب استفاده می شد. خاصیت اصلاح کنندگی این ماده برای اصلاح SAR آب، مربوط به کلسیم موجود در آن می باشد. حلالیت کم ژیپسم باعث می شود که کلسیم به حد مورد نیاز وارد آب نشود و ذرات ریز آن ممکن است مسیر وسایل توزیع آب را مسدود نمایند.

یک راه ساده بکار بردن ژیپسم این است که قطعات درشت این ماده را در داخل نهر های آب قرار می دهند تا با عبور آب بتدریج در آب حل شوند. ژیپسم خرد شده به قطعات درشت ارزان تر بوده و بهتر است که در نهر های باز از این قطعات استفاده شود. ژیپسم نمک خنثی است که کلسیم مورد نیاز برای اصلاح SAR آب را فراهم می نماید.

سولفوریک اسید:

سولفوریک اسید برای اصلاح آب استفاده می شود. سولفوریک اسید نه تنها الکترولیت موجود در آب را افزایش می دهد بلکه کربنات و بی کربنات موجود در آن را نیز کاهش داده و یا از آن خارج می کند.

در نتیجه واکنش های فوق SAR آب کاهش می یابد که نشان می دهد که Ca تمایل خواهد داشت که در محلول باقی مانده و به صورت رسوبCaCO3   از محلول خارج نشود. کربنات و بی کربنات برای جذب مواد غذایی مضر هستند. خارج شدن بی کربنات از آب امکان جذب مواد را بهبود می بخشد.

اگرچه به نظر می رسد که این مسئله در مورد P و Fe صادق نیست. همچنین کاهش کربنات در آب، میزان جذب سدیم یا سمیت آن را کاهش نمی دهد. از آن جایی که رسوبات CaCO3 در خاک مانند سیمان عمل می نمایند بنابراین خروج کربنات از خاک تنها به از بین بردن سفتی خاک کمک می کند.

آب آبیاری که با اسید مخلوط شده می تواند به نهر های بتونی و لوله های فلزی صدمه بزند. با تنظیم pH آب در حدود 7-6 می توان این مشکل را تا حد زیادی حل نمود و این pH برای آب بسیار مناسب است. اندازه گیری مداوم pH آب و استفاده از دستگاه های اتوماتیک جهت قطع جریان آب به مقدار زیادی از خطراتی که با استفاده از این اصلاح کننده ها همراه است جلوگیری می نماید.

در سیستم آبیاری قطره ای و یا پاشنده تحت فشار، ممکن است به منظور جلوگیری از تشکیل رسوبات کلسیت بر روی نازل و یا سیستم پاشنده مقداری اسید به آب اضافه شود. در مورد سیستم باز، CO2 وارد اتمسفر می شود. در سیستم تحت فشار، به دلیل CO2 به دام افتاده، اسید کمتری مورد نیاز می باشد. بنابراین اگر افزایش اسید بر اساس بی کربنات و آمونیاک موجود در آب اضافه نشود ممکن است که مشکل خوردگی بوجود آید.

سولفور دی اکسید:

سولفور دی اکسید به آسانی توسط خاک جذب شده و به H2SO4 تبدیل می شود. در صورتی به داخل خاک تزریق شود گوگرد موجود در خاک به راحتی در دسترس گیاه قرار خواهد گرفت و دسترسی گیاه به Fe ،Zn، و P را در خاک های شور بهبود می بخشد. همچنین سولفور دی اکسید برای اصلاح آب مفید است و به مقدار زیادی به همین منظور مصرف می شود.

گاز SO2 متراکم شده می تواند بدین منظور مصرف شود ولی اخیرا استفاده از دستگاه هایی که گوگرد را می سوزانند و SO2 تولید می نمایند متداول شده است. سولفور دی اکسید SO2 که در این دستگاه ها تولید می شوند به آب آبیاری اضافه می شوند. آب با SO2 اکنش داده و H2SO3 تشکیل شده و اکسید شده و به H2SO4تبدیل می شود.

بنابراین مواردی که برای اختلاط سولفوریک اسید بیان شد در مورد SO2 نیز صدق می کند. با توجه به اینکه حلالیت سولفور دی اکسید در خاک بسیار کم است بنابراین استفاده از این ماده برای اصلاح خاک توصیه نمی شود.

پلی سولفیدها:

کلسیم پلی سولفید (CPS) یا آهک گوگردی و آمونیم پلی سولفید (APS) به طور گسترده ای به عنوان اصلاح کننده آب استفاده می شوند. این مواد به صورت مایع بوده و به شدت قلیایی هستند و زمانی که با آب مخلوط می شود گوگرد کلوئیدی تولید می نماید. با افزایش پلی سولفیدها در آب pH آب به شدت افزایش می یابد.

زمانی که پلی سولفید های قلیایی توسط آب رقیق می شوند pH آن ها به کمتر از 10 کاهش یافته و گوگرد به صورت کلوئیدی از محلول جدا می شود و یون های و  به رس ها متصل شده و جایگزینNa+ می شوند.

مقداری گوگرد کلوئیدی در نهر ها راسب می شوند ولی بیشتر آن ها به سمت مزارع حرکت می کنند و وارد خاک می شوند. در سیستم آبیاری مرزی و غوطه وری، با اکسیداسیون گوگرد قابلیت دسترسی مواد مغذی موجود خاک در مناطقی که گوگرد کلوئیدی تجمع یافته اند، بهبود می یابد.

این مناطق معمولا به دور از ریشه گیاهان هستند. نفوذپذیری در بسیاری موارد بهبود یافته است و عملکرد APA نسبت به H2SO4 و CPS بهتر است. متوجه شده اند که با افزایش مقدار ژیپسم و SO2 بکار برده شده، میزان نفوذپذیری نیز افزایش می یابد ولی در مورد با بکار بردن CPS به مقدار کم و یا در حد متوسط حداکثر نفوذپذیری بدست می آید. کاهش نفوذپذیری خاک با افزایش مقدار پلی سولفید، مربوط به بسته شدن منافذ خاک توسط گوگرد کلوئیدی می باشد.

مشخص شده است که راندمان محصول با استفاده از APS نسبت به CPS افزایش می یابد ولی CPS سرعت نفوذپذیری را نسبت به APS افزایش می دهد. رسوبات گوگردی که با استفاده از پلی سولفیدها تولید می شود، استفاده از آن را در سیستم آبیاری تحت فشار و قطره ای محدود می کند.

آمونیم تیو سولفات:

آمونیم تیو سولفات (ATS) یک منبع مایع برای ازت مورد نیاز گیاه بوده و بسیار محلول است و برای استفاده در سیستم آبیاری تحت فشار و قطره ای بسیار مناسب است. بکار بردن این ماده در آب نه تنها به خوبی ازت مورد نیاز گیاه را تأمین می نماید بلکه این ماده، معادل سایر اصلاح کننده ها قادر به خارج کردن سدیم از آب می باشد.

آمونیم تیوسولفات نسبت به آمونیم نیترات و سه ماده گوگردی دیگر (ABS ،APS، وCPS)که برای بهبود نفوذپذیری خاک بکار می روند، بسیار بهتر است. نتایج بدست آمده نشان می دهند که ATS برای بهبود سرعت نفوذپذیری بسیار مؤثر است و در ضمن pH خاک را نیز کاهش می دهد.

همچنین با استفاده از ATS مشکل از دست دادن ازت به صورت denitrification، وجود ندارد. در حال حاضر تمایل زیادی به استفاده از ATS در سیستم آبیاری قطره ای وجود دارد.

مخلوطی از اصلاح کننده ها:

اصلاح کننده های گوگردی دارای خواص متفاوتی هستند و با سرعت های متفاوتی با خاک واکنش می دهند. در صورتی که از مخلوطی از اصلاح کننده ها استفاده شود، عملکرد آن ها در بهبود خواص آب و خاک بسیار مؤثرتر خواهد بود.

اثبات شده که در صورتی که ژیپسم با دیگر مواد اصلاح کننده بکار رود، شستشوی نمک ها و تعویض Ca2+ با Na+ بهتر انجام می شود. کاهش الکترولیت موجود در خاک باعث کاهش نفوذپذیری آب شده و همچنین توانایی آب برای شستشوی خاک را کاهش می دهد.

استفاده از H2SO4 یا CaCl2 به صورت مخلوط با ژیپسم به طور قابل ملاحظه ای زمان لازم برای اصلاح را بهبود می بخشد و راندمان اثر بخشی آن نسبت به ژیپسم به تنهایی، بسیار بهتر است

راهنمای تهیه محلول غذایی برای کشت هیدروپونیک

میدانید که برای تهیه فرمول غذایی هیدرو پونیک باید  هزینه زیادی بپردازید و داشتن اطلاعات در مورد طرز تهیه فرمول ها میتواند کمک کند خودتان آن را تهیه کنید

علائم زیادی: افزایش نیتروژن باعث تولید گیاه پر آب و ضخیم و در نتیجه تغییر رنگ شاخ و برگ به رنگ سبز تیره می شود. همچنین گیاه نسبت به بیماریها و آفات حساسیت زیادی پیدا می کند.افزایش نیتروژن در محصولات میوه ای باعث آسیب شکوفه و گل می شود و کیفیت محصول را کاهش می دهد.

بهترین میزان برای یونهای نیترات 75% و برای آمونیوم25% می باشد. در سیستم های چرخه ای 5% آمونیوم از کل نیتروژن کافی است ولی در سیستم های غیر چرخه ای یک درصد بیشتری احتیاج است.
افزایش غلضت نیترات باعث کاهش تعداد تارهای کشنده ریشه نیز می شود. اگر منبع اصلی تامین نیتروژن آمونیوم با شد می تواند گیاه را مسموم کند. آثار این مسمومیت در ساقه و برگها توسعه پیدا می کند و برگها به صورت پیاله ظاهر می شوند و همچنین بافت های آوندی خراب می شوند. آمونیوم مانع از عملکرد کلسیم، که برای نگهداری دیواره سلولی لازم است می شود در نتیجه گیاه پژمرده می شود. اگر شاخه های مبتلا شده را از وسط ستون ریشه ای ببریم یک محیط سیاه و فاسد از بافت پیوندی را مشاهده می کنیم.
غلظت نیتروژن در اکثر فرمولهای محلول غذایی بین 100 تا 200 mg/l است و نسبت نیترات به آمونیوم در حدود 3 یا 4 به 1 است .
منابع نیتروژن عبارتند از : منو یا دی هیدروژن فسفات آمونیوم به عنوان معمولی ترین منبع تهیه آمونیوم می باشد. ولی در کل از نیترات کلسیم ، نیترات پتاسیم و اسید نیتریک برای تهیه نیترات و از نیترات آمونیوم برای تهیه آمونیوم استفاده می شود . 
 
فسفر:
میزان فسفر در گیاهان از 2/0 تا 5/0 درصد در ماده خشک تغییر می کند.
علائم کمبود: اولین علامت کمبود در رشد دیده می شود و سپس برگهای پیرتر به رنگ زرشکی سیر(ارغوانی) تبدیل می شوند.
علائم زیادی: اگر از 1% در ماده خشک بیشتر باشد باعث مسمومیت فسفر می شود. مسمومیت فسفر بر روی سایر عناصر مانند آهن، منگنز و روی تاثیر می گذارد. 
غلظت فسفر در محلول غذایی: در اکثر فرمولهای غذایی غلظت فسفر بین 30 تا 50 mg/l می باشد. شکل فسفر در محلول غذایی به صورت منو یا دی هیدروژن فسفات است. 
 
پتاسیم:
میزان پتاسیم در گیاه 25/1 تا 3 درصد در ماده خشک تغییر می کند.
علائم کمبود: کاهش رشد و کلورز حاشیه ای. علائم کمبود پتاسیم مانند سوختگی برگ است به صورتی که در کنار برگها بیشتر است. در اکثر فرمولهای محلول غذایی غلظت پتاسیم در حدود 200 mg/l و به صورت کاتیون است.
منابع تهیه پتاسیم: نیترات پتاسیم - سولفات پتاسیم یا کلرید پتاسیم 
 
کلسیم:
میزان کلسیم در گیاهان در حدود 5/0 تا2% در ماده خشک است.
علائم کمبود: کمبود کلسیم به صورتی است که برگها به رنگ قهوه ای و یا سیاه ظاهر می شوند و حاشیه برگها نیز در هم فرو می روند. یکی دیگر از تاثیرهای کمبود کلسیم مرگ و پوسیدگی شکوفه و گل است.
علائم زیادی: باعث کمبود کاتیونهای مهم مثل پتاسیم و منیزیم می شود. غلظت کلسیم در اکثر محلول های غذایی در حدود 200 mg/l می باشد.
مهمترین منابع تهیه کلسیم در محلول غذایی نیترات کلسیم می باشد. در صورتی که حلالیت در آب کم باشد می توان از سولفات کلسیم به عنوان یک منبع تکمیلی استفاده کرد.
 
منیزیم:
میزان منیزیم در گیاه باید حدود 5/0 تا 2/0 درصد باشد. منیزیم در ساختار کلروفیل موجود است.
علائم کمبود: کلروز داخلی برگهای پیر. غلظت منیزیم حدود 50 mg/l و به شکل +mg2 در محلول غذایی است. منبع تهیه منیزیم سولفات منیزیم است.
 
گوگرد:
حجم گوگرد در گیاهان در حدود 15/0 تا 5/0 درصد در ماده خشک است.
علائم کمبود گوگرد شبیه نیتروژن است به صورتی که تمام گیاه به رنگ سیز روشن تغییر می کند. غلظت گوگرد در بیشتر محلول های غذایی 50 mg/l به صورت -so42 است. نمک های سولفات پتاسیم، منیزیم و آمونیوم از مهمترین منابع تهیه گوگرد است.
 
عناصر کم مصرف
 
بر:
غلظت مناسب بر در حدود 50 تا 10 mg/l در ماده خشک است. 
علائم کمبود: کاهش رشد و آسیب قسمتهای فوقانی گیاه و ریشه
علائم زیادی : بی رنگی و لکه دار شدن حاشیه برگها و همچنین مرگ حاشیه برگها
غلظت بر در انواع محلولهای غذایی در حدود 3/0 mg/l می باشد. اسید بوریک یکی از منابع تهیه بر است.
 
کلر:
غلظت کلر در برگها حدود 15/0 درصد است. میزان بیش از 1/0 برای اکثر میوه جات زیاد خواهد بود. 
علائم کمبود: ازدیاد نمک در محیط - علائم مسمومیت سوختگی برگها یا حاشیه آنها و همچنین زردی بی موقع برگها است.
برخی از منابع تامین کلر عبارتند از : کلرید پتاسیم یا کلرید کلسیم - اگر غلظت کلر در محلول زیاد باشد مانع از جذب یونهای دیگر مانند نیترات می شود.
 
مس:
میزان مطلوب مس در حدود 10 تا 2 mg/l در (ppm) ماده خشک است. مس در فتوسنتز و همچنین در ترکیب پروتئین کلروپلاست نقش دارد. مس بعنوان یک آنزیم فعال کننده شناخته می شود.
علائم کمبود: توقف رشد گیاهان و کلروز برگهای پیر از علائم کمبود مس است . همچنین در رشد محصولات میوه ای  تاثیر می گذارد و محصولات آنها از حالت طبیعی کوچکتر هستند.
غلظت مطلوب در محلول غذایی 001/0 تا 01/0  mg/l می باشد. میزان بیشتر از 4 mg/l در محلول غذایی باعثشیوع بیماری های قارچی می شود.
منبع تهیه مس سولفات مس می باشد.
 
آهن:
میزان مناسب آهن در اکثر محصولات حدود 50 تا 100 mg/l در (ppm) ماده خشک است.
علائم کمبود: کم شدن رنگ سبز گیاه بدلیل کاهش کلروفیل. تفاوت علائم کمبود آهن با منیزیم در این است که کمبود آهن ابتدا در برگهای جوان ظاهر می شود ولی منیزیم در برگهای پیر زودتر مشاهده می شود.
منابع تهیه:FeEDTA به عنوان معمولی ترین منبع و آهن های دیگر به صورت مرکب هستند. مثل سولفات آهن، فسفات آهن که شکل های غیر آلی آهن هستند و سیترات آهن و تارتارات آهن که دو شکل آلی آهن هستند.
 
منگنز:
میزان مطلوب منگنز در میوه جات حدود 100 تا 20 mg/l در (ppm) ماده خشک است.
علائم کمبود: در برگهای جوان به شکل یک کلروز داخلی و میانی نمایان می شود.
علائم زیادی: به صورت نقاط قهوه ای در بعضی از برگهای پیر و یا لکه های سیاه رنگ روی شاخه و میوه ظاهر می شود.این علائم در کمبود آهن نیز مشاهده می شوند که برای اطمینان یک تجزیه گیاهی لازم است.
غلظت منگنز در حدود 5/0 تا 1 mg/l در (ppm) در گیاه وجود دارد و برای تهیه آن از سولفات منگنز استفاده می شود.
 
مولیبدن:
 مولیبدن در حدود 5/0 تا 1 mg/l در (ppm) در گیاه وجود دارد.
مولیبدن یک ترکیب مهم در دو آنزیم است. آنزیم تثبیت نیتروژن و احیاء یون نیترات.
علائم کمبود: این علائم شبیه کمبود نیتروژن است و رشد و نمو گل کم می شود.افتادگی گل کلم یکی از نمونه های کمبود مولیبدن است.
در بیشتر فرمولهای محلول غذایی غلظت آن حدود 5/0 mg/l در (ppm) و به شکل آنیون -MoO42 در محلول موجود است.
منبع تهیه: مولیبدات آمونیوم
 
روی:
غلظت آن50 تا 5 mg/l در (ppm) در ماده خشک موجود است.
علائم کمبود: شبیه یک کلروز داخلی در برگهای تازه یافت می شود و باعث شکستگی و پارگی بعضی از برگها می شود. زیادی روی باعث کمبود آهن می شود.
غلظت در محلول غذایی: در بیشتر فرمولهای غذایی میزان آن 05/0 mg/l در (ppm) و به صورت کاتیون دو ظرفیتی است.
منبع تهیه : سولفات روی
 
مخلوط کردن مواد و ساخت محلول:
شما می توانید این مواد را جداگانه تهیه کنید و طبق نسبت های موجود با هم مخلوط کنید. قبل از مخلوط مواد به چند نکته توجه کنید.
به وزن و اندازه مواد غذایی دقت کنید.
مواد غذایی را در ظروف جداگانه قرار دهید تا از تناسب آنها مطمئن شوید.
مواد را یکباره با هم مخلوط نکنید و پس از مخلوط کردن آنها را دوباره بسنجید.
دقت محلول باید حدود 5% باشد.
هنگامی که از تناسب مواد مطمئن شدید آنها را در آب بریزید و آنها را در آب به خوبی مخلوط کنید و ظرف را به شدت تکان دهید.
بهتر است برای مخلوط کردن مواد  از آب گرم استفاده کنید.
 
تفاوت سیستم های کشت:
دو نوع روش کشت هیدروپونیک وجود دارد که هر کدام احتیاج به مدیریت خاصی دارد. در سیستم باز محلول غذایی فقط یکبار بکار می رود ولی در سیستم بسته محلول بصورت پیوسته و چرخه ای می باشد.
 
کیفیت آب:
کیفیت آب مهمترین مساله در تهیه محلول مناسب است. آبی که دارای مصارف خانگی و کشاورزی است حتما باید آزمایش شود و سپس مورد استفاده قرار گیرد. زیرا ممکن است این آبها دارای موادی باشند که در رشد گیاه تاثیر بگذارند. آب سطحی ممکن است شامل میکروارگانیسم های بیماری زا یا جلبک ها باشد. این عوامل مشکلاتی در سیستم های کشت بوجود می آورند مثلا جلبک ها باعث انسداد دو راهی ها و دریچه ها می شوند. بنابراین برای تهیه آب مناسب باید از روشهای مختلفی استفاده کرد که استفاده از صافی برای تصفیه آب از مواد معلق نامطلوب یکی از این راههاست. در ضمن هزینه آزمایش کردن آب کمتر از هزینه از بین بردن مشکلات ناشی از استفاده آب نامطلوب است.
 
صاف کردن آب و محلول غذایی:
آب برای اینکه در سیستم کشت بکار گرفته شود باید از یک صافی مناسب مثل لایه های ماسه عبور داده شود. این کار می تواند ذرات معلق که ممکن است شامل موجودات ریز بیماری زا، جلبک ها و یا حتی رسوب بعضی از عناصر باشد را از آب جدا کند.
محلول غذایی را می توان با عبور اشعه ماوراء بنفش (UV) استریل کرد. برای این کار می توان از دو لامپ 16 وات(UV) در مسیر محلول غذایی استفاده کرد.
 
فرمولهای محلول غذایی: 
 
 
 
فرمولهای محلول غذایی هوگلند 
 
 احتیاجات غذایی گیاه و انواع محلول های غذایی (خصوصیات یک محلول غذایی مناسب)
 
فرمول های غذایی متعددی برای کشت هیدروپونیک وجود دارد که بیش از 40 سال بر روی آنها تحقیق و مطالعه شده است.بعضی از این محلولها برای گیاهان خاصی طراحی شده اند ولی بعضی نیز برای تمام گیاهانی که در کشت هیدروپونیک استفاده می شوند بکار می روند. برای رشد گیاهان در کشت هیدروپونیک باید مقدار عناصر مختلف در یک رنج مشخص حفظ شوند که این کار نیاز به آزمایش مرتب محلول غذایی دارد. در کشت هیدروپونیک اشتباهات را به سختی می توان جبران کرد زیرا در این روش هر عنصر اثر خود را به سرعت نمایان می کند. بنابراین باید دقت زیادی در انتخاب یا ساخت محلول غذایی بکار برد. 
 
میانگین عناصری که در یک محلول غذایی مناسب وجود دارد 
عنصر
نیتروژن(شکل نیترات)       70-300
نیتروژن(شکل آمونیوم)       0-31
پتاسیم     200-400
فسفر      30-90
کلسیم
گوگرد    60-330
منیزیم    25-75
آهن        0.5-5.0
بر         0.1-1.0
منگنز     0.1-1.0
روی      0.02-0.2
مولیبدن   0.01-0.1
مس       0.02-0.2
پتاسیم دی هیدروژن فسفات  1
نیترات پتاسیم       5
نیترات کلسیم        5
سولفات منیزیم      2
محلول 2
فسفات دی هیدروژن آمونیوم 1
نیترات پتاسیم       6
نیترات کلسیم        4
سولفات منیزیم      2
 
ریز مغذیهای محلول پایه
اسید بوریک        2/86
کلرید منگنز         1/81
سولفات روی       0/22
سولفات   0/08
اسید مولیبدات       0/02
 
آهن
برای محلول شماره 1: 5/0 درصد سیترات آمونیوم آهن   1
برای محلول شماره 2: 5/0 شلات آهن            2
 
<>        150-400           مقدار بر حسب PPM
محلول مادر (پایه) Stock   میزان کاربرد ml/l
محلول 1
 
 
 
 
برخی دیگر از فرمولهای غذایی محلول Knop 
منبع       mg/l یا (g/l)
KNO3 0/2
Ca(NO3)2       0/8
NH2PO4         0/2
MgSO4 . 7H2O           0/2
 
 
برخی فرمولهای غذایی تولید تجاری سبزیجات
 
 
  
 
FePO4   0/1   Ca(NO3)2   0/82   MgSO4 . 7H2O   0/49
میزان (g در 100 گالن آب)
منبع       Johnson            Jensen  Larson  Cooper
 
میزان (
cg در 100 گالن آب)
منبع       Johnson            Jensen  Larson  Cooper
نیتروژن 105      106      172      236
فسفر      33        62        41        60
پتاسیم     138      156      300      300
کلسیم     85        93        180      185
منیزیم    25        48        48        80
گوگرد    33        64        158      68
ریز مغذیها
بر         0/23     0/46     1          0/3
مس       0/01     0/05     0/3       0/1
آهن        2/3       3/8       3          0/1
منگنز     0/26     0/81     1/3       2
مولیبدن   0/007   0/03     0/07     0/2
روی      0/024   0/09     0/3       0/1
 
 
گونه های مختلف در ابتدای رشد احتیاج به اصلاح در ترکیب محلول غذایی دارند. بعضی از محصولات نسبت به دیگر محصولات حساسیت بیشتری دارند. بنابراین، امکان دارد فرمولی که برای یک محصول خوب کار می کند، برای گیاه دیگر مناسب نباشد. تنظیم محلول غذایی به عهده شما است. ممکن است در استفاده از این محلول ها به مشکلاتی برخورد کنید که با داشتن آگاهی از نیازهای هر گیاه و علائم کمبود و اطلاعات دیگر می توانید محلول مناسب خود را تهیه کنید.
 
مقادیر شناخته شده عناصر اصلی در برخی محصولات
محصول نیتروژن فسفر      پتاسیم     کلسیم     منیزیم
خیار      230      40        315      175      42
بادمجان  175      39        235      150      28
گیاهان علفی         210      80        175      180      67
کاهو      200      50        300      200      65
هندوانه   186      39        235      180      25
فلفل       175      39        235      150      28
گوجه فرنگی        200      50        360      185      45
 
 
 
فرمول محلول غذایی برای محصولات مختلف 
میزان (g در 100 لیتر)
منبع       گوجه فرنگی        کاهو      گل سرخ
 
عناصر اصلی
نیترات کلسیم        680      407      543
سولفات منیزیم      250      985      185
نیترات پتاسیم       350      404      429
کلرید پتاسیم         170      -           -
فسفات منو پتاسیم  200      136      204
نیترات آمونیوم      -           60        20
 
ریز مغذیها
شلات آهن           15        19/6     19/6
 
  سولفات منگنز   1/78   0/96   3/9   بر   2/43   0/97   1/1   سولفات روی   0/28   0/552   0/448   سولفات روی   0/12   0/12   0/12   مولیبدات سدیم   0/128   0/128   0/127   نیترات پتاسیم   95   77   67   221   فسفات منو پتاسیم   54   103   -   99   سولفات منیزیم پتاسیم   -   -   167   -   سولفات پتاسیم   -   -   130   -   نیترات کلسیم   173   189   360   380   سولفات منیزیم   95   187   -   194   اسید فسفریک 75%   -   -   40ml   -   آهن شلات FeDTPA   9   9/6   12   30   اسید بوریک   0/5   1   2/2   0/6   سولفات مس   0/01   -   0/5   0/15   کلرید مس   -   0/05   -   -   سولفات منگنز   0/3   0/9   1/5   2/3   سولفات روی   0/4   0/15   0/5   0/17   اسید مولیبدیک   0/005   0/02   0/04   -   مولیبدات آمونیوم   -   -   -   0/14 
 
فرمول تولید سبزیجات به روش تجاری
 
 
کنترل EC: 
 
راهنمای کلی میزان مناسب EC        گیاهان میوه ای مثل خیار گوجه         گیاهان برگی مثل کاهو و ریحان
مرحله ابتدایی رشد (کاشت دانه)        
1600 -1800 mMho/cm
1120 -1260 ppm          
1400 -1600 mMho/cm
980 -1120 ppm
متوسط EC         2500 mMho/cm
1750 ppm        1800 mMho/cm
1260 ppm
میوه دهی            2400 -2600 mMho/cm
1680 -1820 ppm          --------
شرایط کمی نور (زمستان)   2800 -3000 mMho/cm
2000 ppm        2000 mMho/cm
  1320 ppm
شرایط زیادی نور(تابستان)  2200 -2400 mMho/cm
1700 ppm        1600 mMho/cm
1120 ppm
 
 
  KH2PO4   0/136   تارتارات فریک   1mg/l در 5/0 درصد محلول   ترلیز Trelease   KNO3   0/683   NH4)2SO4)   0/0679   KH2PO4   0/3468   K2HPO4   0/01233   CaCL2   0/4373   MgSO4  . 7H2O   0/4373   FeSO4  . 7H2O   0/00278   محلول Crone   منبع   a   b   c   KNO3   1   0/75   0/75   Ca3(PO4)2   0/25   0/25   0/25   CaSO4  . 2H2O   0/25   0/25   0/50   Fe3(PO4)2  . 8H2O   0/25   0/25   0/25   MgSO4  . 7H2O   0/25   0/25   0/50   محلول هوگلند و اشنایدر   KNO3   0/31

خاک مناسب کاکتوس

خاک مناسب کاکتوس   proper soil cactus

          یکی ازعوامل مهم در پرورش کاکتوس cactus  و ساکولنت ها  succulents استفاده از خاک مناسب می باشد . چون چهار عنصر  آب ، هوا ، نور و دما تاثیر مستقیمی درترکیب خاک کاکتوس و ساکولنت ها دارند در دنیا هنوز دستور خیلی استانداردی برای این امروجود ندارد و بیشتر دستورهای تهیه خاک بر اساس تجربه های منطقه ایی توصیه شده است . بطور کلی این گیاهان در ترکیبات مختلفی ازخاک می توانند زندگی کنند که باید دارای خلل و فرج و پر متفذ باشد تا اب به راحتی از ان خارج شود و سریعا خاک خشک شود.و گیاه امکان تنفس aeration پیدا کند. همواره برای کاکتوس ها از خاکی سنگ ریزه ای استفاده کنید . برای خاک کاکتوس ترکیب های مختلفی توصیه می شود . که بر همین اساس ماسه یکی از عوامل اصلی ترکیبات خاک آنها است .

          بسیاری از دوستان با ارائه دستورات پیچیده در ترکیبات خاک علاقمندان مبتدی به پرورش کاکتوس و ساکولنت ها را نگران می کنند که مبادا کندی رشد گیاه شان بعلت استفاده نکردن همان مورد در خاک می باشد . ما  برای رفع این دلهره ها سعی می کنیم ابتدا یک دستور کلی قابل استفاده در ترکیبات خاک ارائه دهیم سپس همه موادی را که در ترکیبات خاک می تواند مورد استفاده قرار بگیرد را شرح خواهیم داد .

دستور کلی

برای مناطق مرطوب         ماسه 5/1 پیمانه + خاک 5/0 پیمانه + کود 5/0 پیمانه

برای مناطق خشک           ماسه 5/1 پیمانه + خاک 1 پیمانه + کود 5/0 پیمانه

همانطور که درترکیبات بالا مشاهده می کنید با خشک شدن هوا ، خاک درصد بیشتری از ترکیب را شامل می شود  یعنی خیلی ساده هرچه هوا مرطوب باشد در صد خاک آن کمتر برای تخلیه مناسب آب و هر چه هوا خشک تر باشد در صد خاک را بیشتر می کنیم تا ترکیب ، ذخیره آب بیشتری داشته باشد چون خاک با ایجاد چسبندگی خروج آب را می تواند کنترل کند .

مواد قابل استفاده در خاک کاکتوس

1 : شن ماسه 04  ( ماسه ایی که ذرات در آن از یک تا چهارمیلمترمخلوط با شد )

توجه : این نوع ماسه یا کمی درشت تر ( 06 ) در اکثر ساختمانهای در حال ساخت یافت می شود . ذرات درشت آن را می توانید برای قرار دادن در زیر گلدان استفاده کنید و در ضمن توجه داشته باشید ماسه بادی ( ماسه خیلی ریز ) مخلوط با آن باشد و برای آزمایش می توانید آنرا خیس کنید اگر بعد از خشک شدن بهم نچسبید آن مناسب است .

2 : خاک ( بطور کلی 20 سانت از خاک پوسته زمین که کاملا آفتاب خورده باشد حاصل خیز می باشد  )

توجه :  در ترکیبات خاک کاکتوس می توان از خاک آفتاب خورده مزرعه ، خاک باغچه ، خاک پیت ماس و یا خاک بسته بندی بصورت تکی و یا مخلوطی از چند نوع شان بهمراه ماسه استفاده کرد ضمنا خاک هایی که از گود برداری پی ساختمان ها بیرون آورده می شوند ارزش غذایی ندارند .

3 : کود ( کود های حیوانی ، کود های شمیایی )  

توجه : کودهای حیوانی کهنه و پوسیده مناسب تر هستند مخصوصا برای کسانیکه  گیاهان شان را در فضای باز نگهداری میکنند یا در زمین کاشته اند.

توجه : استفاده از کود شمیایی در ترکیبات خاص نیاز به تخصص دارد و باید با احتیاط صورت گیرد و البته فرمول های خاص خودش را دارد که می توانید به بخش کود مناسب در وبلاگ مراجه کنید . 

4 : خاک برگ ( از برگ گیاهان بدست می آید )  

5 : خاک باغچه ( خاک درون باغچه ها )

6 : خاک رس  clay( خاکی قرمز رنگ که در مکانهای آبرفتی یا پشت سدها یافت می شود )

7 : خاک پیت Peat Soil ( خاک سیاه رنگی که از نوعی خزه (خزه اسفاگنوم Sphagnum Sp  ) درست می شود و در جنگلها ی شمال ایران یافت می شود )

8 : کمپوست composted ( نوعی خاک که اززباله های گیاهان و حیوانات درست می شود )

9 : پرلیت ( پرلیت از نوعی سنگ آتشفشانی درست می شود که جای گزین مناسبی برای شن و ماسه درشت می بلشد زیرا استریل بوده وا هوا را بهتر جریان می دهد اما در مناطقی که باد می وزد بعلت وزن بسیار مشکلاتی بهمراه دارد )

10 : تورب خزه  ( گیاهی که به بدنه درختان در جنگلها می چسبد )

11 : پوست برنج ( پوسته جدا شده برنج بعد استحصال آن )

12 : خرده سفال ( تکه خرد شده گلدان های سفالی و آجر )

13 : پودر استخوان ( پودر که از خشک شدن و آسیاب کردن استخوان بدست می آید و بعنوان غذای دام مصارف زیادی دارد )

14 : خاکستر ذغال ( برای ضد عفونی کردن خاک بکار می رود )

15 : تفاله چای ( برای ضد عفونی کردن به خاک استفاده می شود )

16 : مواد شیمیایی ( جهت ضد عفونی خاک بکار می رود )

17 : خاک گلدان ( خاک های بسته بندی موجود در بازار)

توجه : بعد از ترکیب خاک مورد نظر بهتر است ضد عفونی شود که در همین صفحه مطا لعه بفرما ئید .

فرمول های ترکیب خاک

توجه : از دوستان تقاضا می شود در صورت استفاده از فرمول های زیر نتیجه را در بخش نظرات بنویسید تا بنام خودتان در وبلاگ قرار گیرد .

برای آماده سازی خاک بعد از تهیه مواد اولیه ابتدا یک ظرف را بعنوان پیمانه انتخاب کنید ، میتوانید از یک گلدان متوسط برای این کار استفاده کنید سپس اقدام به ترکیب خاک طبق یکی از فرمول های زیر کنید .

شماره 1 : یک فرمول بسیار ساده برای مناطق پر باران

ماسه 2 پیمانه + خاک مزرعه 1 پیمانه + کود حیوانی 1 پیمانه + تفاله چای مقداری

شماره 2 : یک فرمول بسیار ساده برای مناطق خشک تر

ماسه 5/1 پیمانه + خاک مزرعه 5/0 پیمانه + خاک رس 5/0 پیمانه + تفاله چای

شماره 3 : این سه فرمول در چند کتاب پیشنهاد شده

الف : خاک باغچه 1 پیمانه + شن ماسه 1 پیمانه + کمپوست 1 پیمانه

ب : خاک باغچه 1 پیمانه + شن ماسه 1 پیمانه + خاک رس 5/0 پیمانه

پ : شن ماسه 1 پیمانه + شن ماسه 1 پیمانه + خاک پیت 1 پیمانه

شماره 4 : این دستور از یک سایت خارجی ترجمه شده

خاک گلدان 2 پیمانه + شن ماسه 2 پیمانه + خاک پیت 5/0 پیمانه + پودر استخوان مقداری

شماره 5 :  این دستور از یک سایت خارجی ترجمه شده

ماسه 1 پیمانه + خاک گلدان 1 بخش + پرلیت 5/0 پیمانه سپس 1 قاشق غذا خوری کود سوپر فسفات در یک گالن آب ( حدود 4 لیتر ) حل کرده وروی آن آب پاشی کنید .

شماره 6 : این دستور مناسب هوای معتدل می باشد

کمپوست 2 پیمانه + ماسه 2 پیمانه + خاک رس 1 پیمانه

شماره 7 : این دستور از یک سایت خارجی ترجمه شده

ماسه 1 پیمانه + خاک ترب خزه 1 پیمانه + مخلوط یک فنجان پودر استخوان با 7 کیلو ازاین خاک

شماره 8 : چند دستور که در یک سایت تخصصی خاک کاکتوس عرضه شده

الف ) ماسه 2 پیمانه + خاک باغچه 1 پیمانه + خاک برگ بارور شده با آهک 1 پیمانه + پرلیت 3 پیمانه

ب ) ماسه 2 پیمانه + خاک پیت 1 پیمانه + خاک برگ بارور شده با آهک 1 پیمانه + خاک باغچه 4 پیمانه + پرلیت 5 پیمانه

ت ) ماسه یا پرلیت 1 پیمانه + خاک مخلوط با کود 1 پیمانه

ث ) ماسه 2 پیمانه + خاک پیت بارور شده با آهک 1 پیمانه + خاک پیت معمولی 1 پیمانه + پرلیت 1 پیمانه

شماره 9 : این دستور توسط التون رابرتز یکی از معروف ترین پرورش دهندگان کاکتوس در دنیا ارائه شده

30٪ کمپوست + 30٪ شن و ماسه + 15 درصد خاک پیت +  10٪ پرلیت + 15٪ کود

شماره 10 : این دستورتوسط یک دانشکده تحقیقاتی ارائه شده

ماسه 1 پیمانه + کمپوست 1 پیمانه + خاک تورب خزه 1 پیمانه + پرلیت 2 پیمانه + هر متر مکعب از مخلوط 5 قاشق غذا خوری آهک ، 2 قاشق غذاخوری گچ ، 3 قاشق غذا خوری سوپر فسفات ، 1 قاشق غذا خوری نیترات پتاسیم ، 5/0 قاشق غذا خوری سولفات پتاسیم

این دستور توسط محمود از فلاور جان ارائه شده :

شن ماسه ریز و درشت ۲ پیمانه + کوکوپیت ۱ پیمانه + پرلیت ۱ پیمانه + خاک برگ ۱ پیمانه +

کود دامی ۵ / ۰ پیمانه + پیت ماس ذغال جهت ته گلدان + مقداری ریگ جهت ته گلدان

توجه : برای اینکه کوکو پیت از هم باز شود باید خیس شود و بهتر است برای آب هوای ایران  مستقیما از خاک رس استفاده نشود .      

خاک مناسب جهت چند نوع کاکتوس خاص

          حال که با کلیات ترکیبات خاک کاکتوس آشنا شدید به معرفی خاک های مورد علاقه چند نوع خاص از این گیاهان می پردازیم ( ترکیبات بصورت درصد نوشته شده تا علاقمندان با در نظر گرفتن منطقه و محیط زندگی خود به تنظیم آن بپرذازند )

کاکتوس هایی که  نیاز به زهکشی خوب با خشک شدن سریع آب دارند شامل انواع

 Ariocarpus، Astrophytum، Aztekium، Echinocactus، Lophophora، Obregonia، Turbinicarpus

30-60٪ ماسه + 10-30٪ پرلیت + 10-20٪ خاک گلدان + 5٪ کود (اختیاری)

کاکتوس هایی که تحمل آب بیشتری دارند شامل انواع

Echinopsiscereus، Harrisia، Myrtillocactus، Neobuxbaumia، انجیر هندی، Polaskia، Rebutia، Stenocereus، Trichocereus

20-40٪ ماسه + 10-20٪ پرلیت + 30-50٪ خاک گلدان +  5٪ کود (اختیاری)

کاکتوس هایی که که تحمل گرمای زیاد و حتی خاک مرطوب و غنی را دارند شامل انواع

Acanthocereus، Hylocereus، Pereskia، Pereskiopsis، Rhipsalis، Selenicereus

10٪ ماسه + 70 ٪ خاک پیت + 10-20٪ کمپوست + 5-10 درصد کود

توصیه : به همه علاقمندان توصیه میشود در صورتی که خودشان خاک را مخلوط و آماده می کنند آنرا ضد عفونی کنند که در همین صفحه توضیح داده شده